Woord Vooraf

Het belangrijkste item van deze nieuwsbrief is z’n vorm : FAKtor verschijnt vandaag voor het eerst, ter vervanging van de oude nieuwsbrief. Hiermee is een nieuwe stap gezet. Van bij de aanvang heeft 
F A K zich voorgenomen om, vanuit een toekomstgerichte visie op het hoger kunst- en architectuuronderwijs, een omgeving te creëren waar onze creativiteit op een open, inspirerende en (zelf)kritische manier aan bod kan komen. Aan die ambitie werd de voorbije maanden op meerdere fronten hard gewerkt: door de vereenvoudiging van de faculteitsstructuren, door de hervorming van het OPK-fonds in een volwaardig intern onderzoekfonds voor kunsten én architectuur (OPAK), door de oprichting van een onderzoeks- en een onderwijsraad, door het verder ontwikkelen van de doctoraatswerking – wat dan weer zal resulteren in een aangescherpt doctoraatsreglement –, door het versterken van onze internationale samenwerking, door de verankering van onze werking in de structuren van de universiteit… In het licht van die ontwikkelingen vormt de lancering van FAKtor een belangrijke meerwaarde. Want hoewel ze werden voorbereid in ruim verband, op studiedagen, met enquêtes, in voortdurende consultatie, bleven de talrijke veranderingen die tot nog toe werden gerealiseerd soms wat onderbelicht. Met deze nieuwsbrief willen we dit alles voor het voetlicht plaatsen en willen we zichtbaar, voelbaar en, vooral, bespreekbaar maken wat er reilt en zeilt binnen   F A K. FAKtor moet een hoeksteen worden in de verdere ontplooiing van F A K als het forum van onze onderwijs- en onderzoekgemeenschap. In die zin staat zijn naam zowel voor het brengen van nieuws als voor het vermenigvuldigen van onze verbanden.

Dit nummer van FAKtor zal U alvast vergasten op boeiende en spraakmakende bijdragen. Een must voor iedereen die mee wil denken over wat kunsten en architectuur bindt, is het  rondetafelgesprek met Alain Findeli dat F A K (in aanwezigheid van o.a. Arnaud Hendrickx, Jeroen D'hoe, Geert Goiris en Esther Venrooij) organiseerde over onderzoek in de kunsten en de architectuur. Piet Swerts beantwoordde enkele vragen over zijn pas verdedigde doctoraat. Bart Geerts ging met zijn fototoestel op bezoek in het atelier van doctoranda Wendy Morris en zelf kreeg hij bij een doctoraatsseminarie Jan Peeters over de vloer - Liesbeth Huybrechts noteerde. Kersverse doctoranda en grafisch ontwerpster Ellen Bilterest vertelt in een gepaste vorm over de onnavolgbare Georges Perec en haar artistieke onderzoek naar de 'contrainte', Lies Koopman interviewde Peter Hertmans en Peter Anthonissen over onderzoek in de jazz,  public space-projecten passeren de revue en in de rubriek His Master's Voice wordt middels een filmpje verslag gedaan van een heerlijke avond waarop studenten en docenten van Sint-Lucas Architectuur café hielden over de kwaliteit die ze beogen - een initiatief dat navolging verdient. Tot slot is er, na nog een rist reviews en signalementen van interessante publicaties en een handige agenda, de rubriek What the FAK!? met een cartoon van Steve Michiels - die losjes relativeert, maar niet vergeet te bijten.

Sommigen onder U - niet in het minst de auteurs en redacteurs - hebben ongetwijfeld gemerkt dat dit eerste nummer met wat vertraging is verschenen. De kopijen waren al enige tijd klaar voor publicatie. Maar we vonden het belangrijk om de nieuwsbrief tegelijk met de lancering van een geactualiseerde en opgefriste website van F A K uit te brengen. Meer nog dan de nieuwsbrief, moet deze website een werkinstrument worden in handen van studenten, docenten, onderzoekers en alumni van onze kunst- en architectuuropleidingen. Het zal een plek zijn waar zij allen terecht kunnen met vragen of mededelingen over de kernactiviteiten van F A K: in de eerste plaats over het architectuur- en kunstonderzoek en -onderwijs in al z’n facetten (projecten, doctoraten, seminaries, internationale contacten, interne organisatie…). Daarbij zal ook de nodige plaats worden ingeruimd voor toegang tot internationale kanalen voor de creatie en bekendmaking (‘artistieke publicatie’) van lopend artistiek of ontwerpmatig onderzoek, zoals het Journal for Artistic Research of de Research Catalogue. In die zin is onze website in wezen een project 'onder constructie'. Dat merk je aan de witruimte die is uitgespaard. Gaandeweg zal hij worden aangevuld met inhoud en functies, overeenkomstig de bedrijvigheid die we in F A K ontwikkelen. Wij maken ons sterk dat we deze website en nieuwsbrief zo samen kunnen uitbouwen tot een forum waar we van ons kunnen laten horen, waar we onze creativiteit kunnen tonen en dat we kunnen inzetten om met nog meer intensiteit dan voorheen in dialoog en discussie met elkaar te gaan. Laten we beide instrumenten hanteren als ware kunstenaars, om er nieuwe geluiden mee te laten horen en nieuwe visies op kunst en architectuur gestalte te geven. F A K is immers het project dat we samen creëren.

F A K heeft al een aardig stukje weg afgelegd. Met de vernieuwde website en met FAKtor als communicatiekanalen is, zou je kunnen zeggen, die eerste strook weg nu ook geplaveid. Iedereen die hieraan heeft meegewerkt (de redactieraad van FAKtor, de vele medestanders in de departementen, in het bestuur van de faculteit, van de associatie en de universiteit) verdient onze grootste dank.

Meer dan wie ook beseffen wij dat we nog maar aan het begin staan. De overtuiging blijft dat met de komst van ‘Bologna’ onze kunst- en architectuuropleidingen voor de grootste innovatie staan sedert de renaissance. De komende maanden zullen wellicht beslissend zijn voor de manier waarop én de kracht waarmee wij deze uitdaging verder willen aanpakken. De universiteit steunt ons alvast in onze ambities. Aan ons om die steun om te zetten in een blijvend waardevol project – de woorden van André Malraux indachtig: ‘Cultuur is niets anders dan de wil om wat ooit de adel van de mensheid uitmaakte terug op te diepen, op ons te nemen en een nieuwe toekomst te geven.’

Peter De Graeve (Decaan)

Liesbeth Huybrechts (Vicedecaan Onderzoek)

Tom Van Imschoot (Vicedecaan Onderwijs)