Taakbalk

Workshops

Voor de namiddagworkshops kiest u één thema. U volgt dan de twee workshops van het gekozen thema en het rondetafelgesprek.

Thema 1: Ontwikkeling van taalondersteuningsmateriaal

EHBOO: Eerste Hulp Bij de Ontwikkeling van Ondersteuningsmateriaal
Tine Van Houtven (Lessius Hogeschool), Guido Cajot (Katholieke Hogeschool Limburg), Lieve Sterckx (Katholieke Hogeschool Leuven)

In het kader van het OOF-project ‘Taalvaardig in het hoger onderwijs: doorstroom en taalbeleid’ werd er voor vier verschillende opleidingsonderdelen in vier opleidingen gecontextualiseerd en opleidingsspecifiek taalondersteuningsmateriaal ontwikkeld. In deze sessie wordt eerst een stappenplan, dat ontworpen werd om zelf aan de slag te gaan met de ontwikkeling van taalondersteuningsmateriaal, toegelicht. Vervolgens gaan de deelnemers in kleine groepjes aan de slag met dit stappenplan en het ondersteuningsmateriaal. De groepjes buigen zich over do’s en don’ts van materiaalontwikkeling onder de begeleiding van ervaringsdeskundigen.

Verzelfstandigend remediëren
Nathalie Depoorter, Liesbeth Van Vossel en Jona Hebbrecht (Huis van het Nederlands)

"Men moet iemand die honger heeft, geen vis geven, maar hem leren vissen", luidt een oud Japans spreekwoord. Het Huis van het Nederlands Brussel (HvNB) biedt sinds 2004 taalondersteuning Nederlands aan in de Brusselse hogescholen en universiteiten en streeft daarbij naar verzelfstandiging van de studenten. Via een combinatie van individuele sessies, groepslessen en begeleiding op afstand, probeert het Huis de professionele of academische taalvaardigheid van de studenten op het vereiste niveau te brengen, zodat taal voor hen niet langer een drempel vormt om hun studie met succes te voltooien.
In deze taalondersteuning ligt de focus niet op het correct leren toepassen van spellings- of grammaticaregels. Wel krijgen studenten instrumenten, technieken en strategieën aangereikt waarmee zij (in toenemende mate) zelfstandig aan de slag kunnen. Zo ontdekken ze zelf hoe ze hun woordenschat kunnen uitbreiden, spellingsregels kunnen opzoeken, bepaalde taalaspecten extra kunnen inoefenen, hun eigen fouten kunnen opsporen en verbeteren, …
Tijdens deze workshop onderzoeken we een aantal van die instrumenten en technieken: zelfstudiepakketten, woorddossiers, leesfiches, schrijfkaders, checklists, online tools, …

Thema 2: Taaltesten in het hoger onderwijs. Hoe begin je eraan?

Taaltoetsen. Een noodzakelijk kwaad?
Bart Deygers (Beleidscel Diversiteit en Gender, Universiteit Gent en Certificaat Nederlands als Vreemde Taal, CTO / KULeuven)

In deze workshop wordt ingegaan op het nut en het gebruik van taaltests in het taalbeleid van hogere onderwijsinstellingen. Aan de hand van concrete voorbeelden, behandelen we een aantal essentiële concepten die een rol spelen bij de kwaliteitscontrole van taaltoetsen. Hoewel we het hebben over taaltoetsen en taalscreening, stellen we ons in deze workshop de vraag of een gedegen taalbeleid en taaltoetsen noodzakelijkerwijze samengaan.

TaalVaST. Taalvaardig aan de start. Een test en begeleidingsoefeningen voor eerstejaarsstudenten aan de universiteit.
Lieve De Wachter (ILT, KU Leuven) en Linda Cuppens (ILT, KU Leuven)

Het project Taalvaardig aan de Start (TaalVaSt) wil het academische taalvaardigheidsniveau van eerstejaarsstudenten verbeteren door middel van een pretest en aangeboden begeleidingsoefeningen. Het blijkt immers dat een aantal studenten, vaak maar niet uitsluitend TSO- en BSO-studenten en allochtone studenten, moeite hebben met de eisen die aan de universiteit worden gesteld op het vlak van taalvaardigheid (zowel voor lezen, luisteren, spreken als schrijven). Dat uit zich zowel bij het begrijpen en studeren van teksten in syllabi, als bij het begrijpen en beantwoorden van examenvragen. Omdat de beoogde doelgroep soms ‘ontwijkingsgedrag’ vertoont ten aanzien van bestaande initiatieven die remediërend bedoeld zijn, opteert dit project naar analogie met een aantal initiatieven aan Nederlandse universiteiten, voor een grootschalige pretest en begeleidingsoefeningen op basis van de resultaten van die test. Om ervoor te zorgen dat de test is afgestemd op het doelpubliek, wordt samengewerkt met vertegenwoordigers van de monitoraatsdiensten van de drie grote groepen: Humane wetenschappen (monitoraten FEB) Sociale wetenschappen en Wetenschap & Technologie en Biomedische wetenschappen. Op termijn is het de bedoeling dat de test en de begeleiding geïntegreerd worden in de opleidingen zodat een inclusieve aanpak mogelijk is.
In deze workshop wordt de test voorgesteld en worden de eerste resultaten van de pilootafnames overlopen. Deelnemers krijgen inzage in de keuze van de testitems en in de feedback van de verschillende doelgroepen.

Thema  3: Taalontwikkelend lesgeven

Taalontwikkelend lesgeven aan de Plantijn Hogeschool
Veronique Minnebo (Plantijn Hogeschool)

Het taalbeleid in het departement Sociaal-Agogisch Werk van de Plantijn Hogeschool vormt een essentiële pijler van het diversiteitsbeleid. Onder andere via taalbegeleiding en taalontwikkelend lesgeven willen wij alle studenten optimale kansen bieden voor een vlotte in-, door- en uitstroom. Wij zijn ervan overtuigd dat taal-, studie- en denkvaardigheden onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en dus in de lespraktijk moeten worden geïntegreerd en gestimuleerd. Het taalbeleid in het departement focust dan ook op taalontwikkelend lesgeven in alle vakken en groeiende zelfwerkzaamheid van de student. Daarbij vertrekken we nadrukkelijk vanuit de competenties van studenten en docenten. Aan de hand van praktische voorbeelden en authentiek studiemateriaal schetsen wij u een beeld van taalbeleid, taalbegeleiding en taalontwikkelend lesgeven, zoals dat in ons departement vorm krijgt.

Taalontwikkelend lesgeven: moet de leraar Chinees spreken?
Martien Geerts (Centrum voor Taal en Onderwijs, Katholieke Universiteit Leuven)

In deze workshop ervaren docenten hoe hogeschooltaal en schooltaalvaardigheid best aan bod komen in de opleiding. De deelnemers voeren eerst een kort experiment uit. Daarna bespreken ze een casus. Ten slotte wordt een kijkwijzer voorgesteld die een hulpmiddel kan zijn om de taalleeromgeving binnen het hoger onderwijs krachtiger te maken.

Thema 4: Toegankelijker maken van studiemateriaal

Leesbaarheid: hoe moeilijk is uw syllabus?
Bart Defrancq (Hogeschool Gent)

Lezen is één van de meeste complexe taken waarmee onze hersenen bezig kunnen zijn: het vergt aandacht, talenkennis, geheugen, beweging, coördinatie, anticiperen,… Het succes van lezen hangt af van de eigenschappen van de tekst en van het lezerspubliek. Een groot deel van de kennisoverdracht in het Hoger onderwijs is gebaseerd op lezen. Hoe toegankelijker teksten zijn, hoe sneller en beter studenten ze lezen en studeren.

In de workshop ‘Leesbaar schrijven’ wil ik eerst een paar misverstanden rond leesbaarheid uit de weg ruimen. Leesbare teksten schrijven kan wél met vaktaal, met nuance, met structuur,… Daarna illustreer ik een aantal vuistregels die gebruikt kunnen worden om teksten leesbaar te houden. Ik vraag daarom aan de deelnemers om mij materiaal op te sturen, dat ik kan analyseren en herformuleren, als dat moet. Dat hoeft niet langer dan een week op voorhand te zijn. De deelnemers krijgen dan gericht advies over hun eigen teksten en kunnen tijdens de workshop ook nog verder oefenen. Voor wie nu al een idee wil krijgen over de vuistregels:
Defrancq, B. & G. Van Laecke (2009) Leesbaar schrijven. Antwerpen: Garant.

Toegankelijke examenvragen formuleren
Goele Kerkhofs en Cathérine Van Eyen (KHLeuven)

In het kader van het diversiteitsproject KHLeuven TALTO (Talig toetsen, hindernis of springplank?) werd o.a. een checklist voor het formuleren van toegankelijke examenvragen ontwikkeld. Tijdens deze sessie maak je kennis met dit instrument, dat tot doel heeft talige drempels in schriftelijke examenvragen of –instructies te vermijden. Natuurlijk proberen we de checklist ook even uit. Wie wil, kan dat doen op een eigen examen (zelf meebrengen dan).